ĐỔI MỚI DẠY HỌC STEM QUA HOẠT ĐỘNG “CHẾ TẠO MÊ CUNG ĐIỆN” – KHƠI DẬY SÁNG TẠO, PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
ĐỔI MỚI DẠY HỌC STEM QUA HOẠT ĐỘNG “CHẾ TẠO MÊ CUNG ĐIỆN” – KHƠI DẬY SÁNG TẠO, PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang chuyển mạnh từ dạy học truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học, việc triển khai các hoạt động STEM gắn với thực tiễn đã và đang mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Một trong những hoạt động tiêu biểu là bài học “Chế tạo mê cung điện”, được tổ chức theo hướng trải nghiệm – sáng tạo, thu hút sự tham gia tích cực của học sinh.
STEM – Học đi đôi với hành
Hoạt động “Chế tạo mê cung điện” được xây dựng trên cơ sở tích hợp kiến thức của nhiều lĩnh vực:
Khoa học: Hiểu được dòng điện, mạch điện kín, vật dẫn điện – cách điện;
Công nghệ: Lựa chọn vật liệu, thiết kế mô hình;
Kĩ thuật: Lắp ráp mạch điện, khắc phục lỗi kĩ thuật;
Toán học: Đo chiều dài dây dẫn, ước lượng kích thước mê cung.
Thông qua hoạt động này, học sinh không chỉ học kiến thức trong sách giáo khoa mà còn được trực tiếp vận dụng để tạo ra sản phẩm cụ thể, từ đó hình thành tư duy khoa học và năng lực giải quyết vấn đề.
Quy trình học tập sáng tạo
Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh được chia thành các nhóm nhỏ và tham gia đầy đủ các bước của quy trình STEM:
Xác định vấn đề: Làm thế nào để chế tạo một mê cung điện mà khi chạm vào thành mê cung, đèn hoặc còi sẽ phát tín hiệu?
Đề xuất giải pháp: Thảo luận, vẽ bản thiết kế mê cung, lựa chọn vật liệu phù hợp.
Chế tạo sản phẩm: Lắp ráp mạch điện, uốn dây kim loại tạo mê cung, kiểm tra hoạt động.
Thử nghiệm – điều chỉnh: Phát hiện lỗi, cải tiến để sản phẩm hoạt động ổn định.
Trình bày – đánh giá: Thuyết trình sản phẩm, chia sẻ kinh nghiệm và rút ra bài học.
Không khí học tập trở nên sôi nổi, học sinh hào hứng tham gia, mạnh dạn trao đổi và hợp tác hiệu quả trong nhóm.
Hiệu quả rõ nét
Qua hoạt động “Chế tạo mê cung điện”, học sinh được rèn luyện nhiều năng lực quan trọng như:
Năng lực tự học và sáng tạo;
Năng lực hợp tác và giao tiếp;
Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Đặc biệt, nhiều học sinh bộc lộ khả năng tư duy kĩ thuật, sự khéo léo và tinh thần trách nhiệm khi làm việc nhóm. Sản phẩm mê cung điện tuy đơn giản nhưng thể hiện rõ dấu ấn sáng tạo và sự hiểu biết khoa học của các em.
Khẳng định vai trò của giáo dục STEM
Hoạt động STEM “Chế tạo mê cung điện” là minh chứng sinh động cho hiệu quả của phương pháp dạy học đổi mới, lấy học sinh làm trung tâm. Thông qua những bài học như vậy, nhà trường không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn góp phần nuôi dưỡng đam mê khoa học, khơi dậy tinh thần sáng tạo, giúp học sinh tự tin hơn trong học tập và cuộc sống.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục nhân rộng và đa dạng hóa các hoạt động STEM sẽ là hướng đi quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay.